P-Programowanie

Zmienne

Ostatania modyfikacja: 21 kwietnia 2019, kategoria: Kurs C++

Zmienne są podstawowym bytem w każdym języku programowania. Pozwalają przechowywać dowolne wartości w pamięci naszego programu. Bez zmiennych nie dałoby się napisać żadnej sensownej aplikacji. Upewnij się, że bardzo dobrze zrozumiałeś pojęcie zmiennej przed przejściem do kolejnych etapów kursu.

Czym jest zmienna

Zmienna to konstrukcja pozwalająca zapisać coś do pamięci naszego programu, a później to odczytać. Wyróżniamy różne typy zmiennych w zależności od rodzaju informacji, jakie będą przechowywać. Podstawowe typy to:

  • bool – przechowująca wartość true lub false. Innymi słowy może zwrócić nam albo prawdę, albo fałsz.
  • char – przechowująca pojedynczy znak
  • int – przechowująca liczbę całkowitą (max. 2.147.483.647)
  • float – przechowująca liczbę zmiennoprzecinkową (max dokładność 7 cyfr)
  • double – przechowująca liczbę zmiennoprzecinkową (max dokładność 15 cyfr)
  • string – przechowująca dowolny ciąg znaków

Każda zmienna musi składać się z:

  • typu zmiennej – aby określić jakie dane będzie przechowywać
  • nazwy zmiennej – będziemy jej używać chcąc dostać się do zmiennej (nazwa musi być unikalna)
  • opcjonalnie zmienną można zainicjalizować, tzn. nadać zmiennej wartość początkową

Deklarując zmienne tworzymy w pamięci naszego programu „pojemniki”, które umożliwią przechowywanie pewnych wartości. Zmienne są używane aby przechowywać dane wpisane przez użytkownika, przetrzymywać wyniki różnych operacji lub przechowywać treść wczytaną z pliku.

Tworzenie zmiennych

Aby zadeklarować nową zmienną należy napisać typ zmiennej a następnie jej nazwę, np.:

Powyższy zapis oznacza utworzenie nowej zmiennej typu string o nazwie imie. Powyższa zmienna będzie pusta. Aby nadać jej wartość musimy użyć operatora przypisania czyli znaku równości:

Powyższy zapis oznacza utworzenie nowej zmiennej i nadanie jej wartości „Karol”. Zapis możemy skrócić do jednej linii, deklarując zmienną i od razu zainicjalizować ją jakąś wartością np.:

Zwróć uwagę, że wartości tekstowe muszą być w C++ otaczane w cudzysłowy. Inaczej jest z liczbami, których nie należy umieszczać w cudzysłowach.

Wartości tekstowe w C++ umieszczamy w cudzysłowach, wartości liczbowe pozostawiamy bez cudzysłowów.

Zadeklarujmy jeszcze kilka zmiennych:

Zauważ powtarzającą się regułę:

  • na pierwszym miejscu zawsze typ zmiennej
  • na drugim miejscu zawsze nazwa zmiennej
  • później możesz przypisać wartość, ale nie musisz
  • każda linia kończy się cudzysłowem

Operacje na zmiennych

Zmienne podlegają zasadom pewnej arytmetyki. Przykładowo zmienne liczbowe można do siebie dodawać:

W powyższym przykładzie zmienna liczba3 będzie miała wartość 9. Stanie się tak dlatego, że została ona zainicjalizowana sumą wartości dwóch poprzednich zmiennych. Podobnie na zmiennych działają inne operatory takie jak: odejmowanie, mnożenie i dzielenie.

Co ciekawe operator dodawania dla zmiennych tekstowych spowoduje „sklejenie” ze sobą dwóch stringów. W programowaniu taki proces nazywamy fachowo konkatenacją. Przykładowo:

Czy domyślasz się jaka będzie wartość zmiennej text3? Zwróć uwagę, że oprócz konkatenacji dwóch zmiennych, dołożony został pusty znak spacji, to także jest dozwolone, ponieważ wartość tekstowa umieszczona w cudzysłowie jest tego samego typu co zmienna (czyli tekst).

Niedozwolone operacje

Niedozwolone są natomiast próby przypisania wartości do zmiennych, które nie są zgodne z jej typami. Oznacza to, że do zmiennej tekstowej nie możemy przypisać nic oprócz tekstu, a do zmiennej liczbowej nic oprócz liczby. Przykładowo:

W powyższym przykładzie nie możemy dopisać liczby 13 do zmiennej tekstowej. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby wartość liczbową potraktować jako tekst, wtedy przypisania jest możliwe!

W powyższym przykładzie użyty został komentarz. Wszystko co znajduje się za dwoma ukośnymi kreskami (//) jest komentarzem, i nie jest brane pod uwagę przez kompilator.

Zmienne stałe

Tytuł tego akapitu brzmi dość paradoksalnie. W języku C++ możliwa jest deklaracja zmiennych, których wartości nie da się później zmienić. Aby zadeklarować taką zmienną należy poprzedzić jej typ przedrostkiem const. Przykładowo:

W powyższym przykładzie zadeklarowaliśmy zmienną przechowującą liczbę zmiennoprzecinkową. Jest to zmienna stała, nie można zmienić jej wartości. Próba zmiany wartości zmiennej stałej spowoduje błąd kompilacji programu.

Pisząc programy czasem chcemy zablokować możliwość zmiany wartości danej zmiennej. Idealnym przykładem mogą być np. stałe matematyczne. Wartość liczby PI nigdy nie ulegnie zmianie, dlatego taka zmienna powinna być jak najbardziej oznaczona jako stała:

To już wszystko! Zapraszam Cię do kolejnej lekcji o nazwie wyświetlanie i pobieranie danych

Użytkownik Karol napisał:


Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu. Co o nim sądzisz?

Zachęcam Cię do zostawienia komentarza!

Ilość znaków: 0